Amakuru Rusange ku bijyanye na Kanseri yo mu Gifu
Kanseri yo mu gifu (mu gifu) ni indwara aho uturemangingo twa kanseri (kanseri) twibasira igifu.
Igifu ni urugingo rufite ishusho ya J mu nda yo hejuru. Ni igice cy’urusobe rw’igogora, rutunganya intungamubiri (vitamine, imyunyungugu, karubohidrati, ibinure, poroteyine n’amazi) mu biribwa kandi bigafasha mu gusohora imyanda mu mubiri. Ibiryo biva mu muhogo bijya mu nda binyuze mu muyoboro w’imitsi witwa umwobo. Iyo bivuye mu gifu, ibiryo bishongeshejwe igice bijya mu mara mato hanyuma bikinjira mu mara manini.
Kanseri yo mu gifu niicya kanekanseri ikunze kugaragara cyane ku isi.
Kwirinda kanseri y'igifu
Ibintu bikurikira bishobora gutera kanseri y'igifu:
1. Indwara zimwe na zimwe
Kugira kimwe muri ibi bikurikira mu ndwara bishobora kongera ibyago byo kurwara kanseri y'igifu:
- Ubwiyongere bw'indwara ya Helicobacter pylori (H. pylori) mu gifu.
- Metaplasia y'amara (indwara aho uturemangingo turi ku gifu dusimburwa n'utundi dusanzwe turi ku mara).
- Gastritis idakira (gucika intege kw'igifu bitewe no kubyimba igifu igihe kirekire).
- Kubura amaraso mu mubiri (ubwoko bw'amaraso aterwa no kubura vitamine B12).
- Polyps zo mu gifu (mu nda).
2. Hari indwara zimwe na zimwe ziterwa n'uturemangingo
Indwara z’uturemangingo zishobora kongera ibyago byo kurwara kanseri y’igifu ku bantu bafite kimwe muri ibi bikurikira:
- Umubyeyi, se, mushiki, cyangwa umuvandimwe warwaye kanseri yo mu gifu.
- Ubwoko bwa A bw'amaraso.
- Indwara ya Li-Fraumeni.
- Polise y'adenomatous yo mu muryango (FAP).
- Kanseri y'amara idafite polyposis (HNPCC; Lynch syndrome).
3. Indyo
Ibyago byo kurwara kanseri y'igifu bishobora kwiyongera ku bantu:
- Kurya indyo irimo imbuto n'imboga nkeya.
- Kurya indyo irimo umunyu mwinshi cyangwa ibiryo by'itabi.
- Kurya ibiryo bitateguwe cyangwa ngo bibikwe uko bikwiye.
4. Impamvu ziterwa n'ibidukikije
Ibintu bifitanye isano n’ibidukikije bishobora kongera ibyago byo kurwara kanseri y’igifu birimo:
- Kuba uhura n'imirasire.
- Gukora mu nganda zikora kabutura cyangwa amakara.
Ibyago byo kurwara kanseri y'igifu biriyongera mu bantu baturuka mu bihugu aho kanseri y'igifu ikunze kugaragara.
Ibintu bikurikira bishobora kugabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu:
1. Kureka kunywa itabi
Ubushakashatsi bwerekana ko kunywa itabi bifitanye isano no kwiyongera k'ibyago byo kurwara kanseri y'igifu. Kureka kunywa itabi cyangwa kutaryanywa na rimwe bigabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu. Abanywa itabi bareka kunywa itabi bagabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu uko igihe kigenda gihita.
2. Kuvura indwara ya Helicobacter pylori
Ubushakashatsi bwerekana ko kwandura indwara zidakira ziterwa na bagiteri ya Helicobacter pylori (H. pylori) bifitanye isano no kwiyongera k'ibyago byo kurwara kanseri y'igifu. Iyo bagiteri ya H. pylori yanduriye mu gifu, igifu gishobora kubyimba bigatuma habaho impinduka mu turemangingo two mu gifu. Uko igihe kigenda gihita, utu turemangingo tuba tudasanzwe kandi dushobora guhinduka kanseri.
Ubushakashatsi bumwe bwerekana ko kuvura indwara ya H. pylori hakoreshejwe imiti yica udukoko bigabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu. Hakenewe ubundi bushakashatsi kugira ngo hamenyekane niba kuvura indwara ya H. pylori hakoreshejwe imiti yica udukoko bigabanya umubare w'impfu zikomoka kuri kanseri y'igifu cyangwa bigatuma impinduka mu nda, zishobora gutera kanseri, zidakomeza kwiyongera.
Ubushakashatsi bumwe bwagaragaje ko abarwayi bakoresheje imiti igabanya ubukana bwa proton pump inhibitors (PPIs) nyuma yo kuvurwa H. pylori bari bafite amahirwe menshi yo kurwara kanseri y'igifu kurusha abatakoresheje PPIs. Hakenewe ubundi bushakashatsi kugira ngo hamenyekane niba PPIs zitera kanseri ku barwayi bavuwe H. pylori.
Ntabwo birazwi niba ibintu bikurikira bigabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu cyangwa ko nta ngaruka bigira ku byago byo kurwara kanseri y'igifu:
1. Indyo
Kutarya imbuto n'imboga nshya bihagije bifitanye isano no kwiyongera k'ibyago byo kurwara kanseri y'igifu. Ubushakashatsi bumwe na bumwe bwerekana ko kurya imbuto n'imboga zirimo vitamine C nyinshi na beta carotene bishobora kugabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu. Ubushakashatsi kandi bwerekana ko ibinyampeke byuzuye, carotenoids, icyayi kibisi, n'ibindi bintu biboneka muri tungurusumu bishobora kugabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu.
Ubushakashatsi bwerekana ko kurya indyo irimo umunyu mwinshi bishobora kongera ibyago byo kurwara kanseri y'igifu. Abantu benshi muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika ubu barya umunyu muke kugira ngo bagabanye ibyago byo kurwara umuvuduko ukabije w'amaraso. Iyi ishobora kuba ari yo mpamvu igipimo cya kanseri y'igifu cyagabanutse muri Amerika.
2. Inyongeramusaruro mu mirire
Ntabwo birazwi niba gufata vitamine zimwe na zimwe, imyunyu ngugu, n'izindi nyongeramusaruro mu mirire bifasha kugabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu. Mu Bushinwa, inyigo yakozwe ku nyongeramusaruro za beta carotene, vitamine E, na selenium mu mirire yagaragaje ko umubare muto w'impfu zikomoka kuri kanseri y'igifu. Ubu bushakashatsi bushobora kuba bwarashyizemo abantu badafite izi ntungamubiri mu mirire yabo isanzwe. Ntabwo birazwi niba kongera inyongeramusaruro mu mirire byagira ingaruka zimwe ku bantu basanzwe barya indyo yuzuye.
Ubundi bushakashatsi ntibwagaragaje ko gufata inyongeramusaruro nka beta carotene, vitamine C, vitamine E, cyangwa selenium bigabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu.
Igerageza ryo kwirinda kanseri rikoreshwa mu kwiga uburyo bwo kwirinda kanseri.
Igerageza ryo kwirinda kanseri rikoreshwa mu kwiga uburyo bwo kugabanya ibyago byo kurwara ubwoko bumwe na bumwe bwa kanseri. Igerageza rimwe na rimwe ryo kwirinda kanseri rikorerwa abantu bazima batigeze barwara kanseri ariko bafite ibyago byinshi byo kurwara kanseri. Igerageza ryo kwirinda rikorerwa abantu barwaye kanseri kandi bagerageza gukumira indi kanseri y’ubwoko bumwe cyangwa kugabanya amahirwe yo kurwara ubwoko bushya bwa kanseri. Igerageza rikorerwa abakorerabushake bazima batazwiho kugira ingaruka ku ndwara ya kanseri.
Intego y'igerageza rimwe na rimwe ryo kwirinda kanseri ni ukumenya niba ibikorwa abantu bakora bishobora gukumira kanseri. Ibi bishobora kuba birimo kurya imbuto n'imboga, gukora imyitozo ngororamubiri, kureka kunywa itabi, cyangwa gufata imiti imwe n'imwe, vitamine, imyunyungugu, cyangwa inyongeramusaruro ku biribwa.
Uburyo bushya bwo kwirinda kanseri y'igifu burimo kwigwa mu igeragezwa ry'ubuvuzi.
Inkomoko:http://www.chinancpcn.org.cn/cancerMedicineClassic/guideDetail?sId=CDR62850&type=1
Igihe cyo kohereza: Kanama-15-2023



